Göz Çizdirme

Göz çizdirme; halk arasında lazer göz ameliyatı için kullanılan yaygın Türkçe ifadedir. Tıbben "refraktif lazer cerrahisi" olarak adlandırılan bu işlem, kornea dokusunun eksimer veya femtosekond lazerle mikron hassasiyetinde şekillendirilmesi yoluyla miyopi, hipermetropi, astigmat ve düşük dereceli presbiyopi kırma kusurlarını kalıcı olarak düzeltmeyi amaçlar. 2026 itibarıyla Türkiye'de yılda 200.000'in üzerinde göz çizdirme prosedürü uygulanmakta; Sağlık Bakanlığı Sağlık Turizmi Yetki Belgeli merkezlerde uluslararası hastalara da bu hizmet sunulmaktadır. Aynı yıl dünya genelinde 4 milyondan fazla refraktif prosedür yapıldığı tahmin edilmektedir; teknoloji SMILE Pro, TransPRK ve fakik IOL ile "flepsiz" ve kişiselleştirilmiş bir çağa girmiştir.

Bu sayfa; "göz çizdirme" halk terimi ile "refraktif lazer cerrahisi" tıbbi kavramı arasındaki köprü bilgiyi, kanıt-temelli ve hasta-odaklı bir dille sunar. Amaç; okuyucunun sadece işlemin ne olduğunu değil, kendisine uygun olup olmadığını, hangi tekniğin niçin önerileceğini, süreçteki tüm adımları, olası ödevleri, komplikasyon risklerini, iyileşme takvimini, uzun dönem sonuçlarını ve maliyet-değer dengesini bütünsel biçimde kavramasını sağlamaktır. Kliniğimizin 2026 protokolleri, TOD Refraktif Cerrahi Kılavuzu 2024, AAO PPP 2025 ve ESCRS/ASCRS 2025 kılavuzları ile birebir uyumludur.

"Göz çizdirme" ifadesindeki "çizmek" fiili, halk dilinde kornea yüzeyinin lazerle yeniden şekillendirilmesini anlatır — gerçekte bir "çizik" atılmaz; 193 nm dalga boyundaki argon-florür (ArF) excimer lazer veya 1043 nm femtosekond lazer, kornea kolajenini fotokimyasal olarak parçalayarak (fotoablasyon) 0,25 mikron hassasiyetle doku uzaklaştırır. Bu sayede gözlük veya lens ihtiyacı ortadan kalkar. Modern göz çizdirme yöntemleri arasında LASIK, FemtoLASIK, SMILE Pro, TransPRK (No Touch), PRK, LASEK, Wavefront LASIK, topografi-yönlendirmeli özel lazer ve göz içi fakik lens (ICL/RLE) seçenekleri yer alır.

Bu rehber; göz çizdirme ne demek, kimlere uygun, hangi teknikler var, süreç nasıl işler, ne kadar sürer, iyileşme nasıl olur, komplikasyonlar nelerdir, fiyat aralığı ve SGK/sigorta durumu, yurt dışı hasta yolculuğu, 2026 teknolojik yenilikleri, yapay zekâ (AI) destekli aday seçimi ve sık sorulan tüm soruları kapsar. Tüm içerik American Academy of Ophthalmology (AAO) Preferred Practice Pattern — Refractive Errors and Refractive Surgery 2025, European Society of Cataract and Refractive Surgeons (ESCRS) Refractive Guidelines 2025, American Society of Cataract and Refractive Surgery (ASCRS) 2025, International Society of Refractive Surgery (ISRS) 2024, Türk Oftalmoloji Derneği (TOD) Refraktif Cerrahi Kılavuzu 2024, FDA/EMA cihaz onayları ve hakemli literatür temel alınarak; goztedavileri.com.tr editoryal kurulu tarafından iki-uzman kontrolü (refraktif cerrahi + kornea alt-uzmanı) ile hazırlanmıştır.

Göz Çizdirme Ne Demek? Kavramın Kökeni ve Doğru Tıbbi Karşılığı

"Göz çizdirme" ifadesi Türkçe tıp sözlüğünde resmî bir tanım olarak yer almaz; ancak Google Türkiye arama trendlerinde "lazer göz ameliyatı" ile eş düzeyde arama hacmine sahiptir. Halkın "çizmek" fiilini tercih etmesinin nedeni, işlem sırasında kornea üzerinde küçük bir mikro-insizyon (SMILE Pro), bir flep açma (LASIK) veya bir yüzey ablasyonu (TransPRK) yapılmasıdır. Hasta bakış açısıyla lazer korneada "hafif bir işaret bırakıyormuş" gibi algılanır — oysa gerçek fotoablasyon süreci, kornea dokusundan mikron ölçekli buhar formunda parçalar uzaklaştırır ve iyileşme ile tamamen görünmez hâle gelir.

Kavram Karmaşasını Ortadan Kaldıralım

• Göz çizdirme = Refraktif lazer cerrahisi. LASIK, FemtoLASIK, SMILE Pro, TransPRK, PRK, LASEK ve fakik IOL bu şemsiyenin altındadır.
• Göz çizdirme ≠ Katarakt cerrahisi. Katarakt göz merceğinin bulanıklaşmasıdır; farklı bir cerrahi ile tedavi edilir.
• Göz çizdirme ≠ Retina lazeri. Retinal lazer (fotokoagülasyon) tamamen farklı bir uygulamadır ve refraktif kusuru düzeltmez.
• Göz çizdirme ≠ Kornea çizilmesi. Halk dilindeki "kornea çizilmesi" travma sonucu kornea erozyonu anlamına gelir; refraktif cerrahi değildir.

Kısa Tarihsel Zaman Çizgisi

Refraktif lazer cerrahisi 1983'te Stephen Trokel'in Columbia Üniversitesi'nde ilk kez tanımladığı excimer lazer fotorefraktif keratektomi (PRK) ilkesine dayanır. 1988'de Marguerite McDonald ilk klinik PRK'yı, 1990'da Ioannis Pallikaris ilk LASIK'i yayımladı. 1999'da IntraLase femtosecond lazer FDA onayı aldı; 2011'de Zeiss VisuMax platformu ile SMILE (Small Incision Lenticule Extraction) tekniği tanıtıldı; 2023'te SMILE Pro (VisuMax 800) 10 saniyeden kısa lentikül üretimi ile 5. nesil refraktif cerrahi standardı oldu. Türkiye'de göz çizdirme uygulamaları 1996'da başlamış, 2005-2015 döneminde LASIK/FemtoLASIK ile hızla yaygınlaşmış, 2020 sonrası SMILE Pro ve TransPRK ile "flepsiz" döneme girmiştir.

Göz Çizdirme Kimlere Uygundur? — Aday Kriterleri

Refraktif lazer cerrahisi bir "istek cerrahisi"dir; elektiftir. Bu nedenle aday seçimi cerrahi başarının %70'ini belirler. Kliniğimizde her aday, AAO PPP 2025 ve TOD 2024 kılavuzlarına uygun 22 kalemli tetkik protokolünden geçirilir.

İdeal Aday Profili

• Yaş 18-45 (ideal 21-40); refraksiyonu son 12 ayda 0,50 D'den az değişmiş.
• Santral kornea kalınlığı (pakimetri) ≥ 480 µm.
• Belin-Ambrósio Enhanced Ectasia Display (BAD-D) normal; keratokonus veya subklinik keratokonus şüphesi yok.
• Kornea biyomekaniği Corvis CBI < 0,50; TBI < 0,29.
• Miyopi -10,00 D'ye, hipermetropi +5,00 D'ye, astigmat -6,00 D'ye kadar.
• Kuru göz Schirmer testi ≥ 10 mm/5 dk; gözyaşı ozmolaritesi < 308 mOsm/L.
• Mezopik pupil çapı ≤ 6,5 mm (halo/glare riski açısından).
• Gebelik/emzirme dönemi olmayan (refraksiyon dalgalanması nedeniyle).
• Sistemik kollagen doku hastalığı (skleroderma, lupus, romatoid artrit ağır form), kontrolsüz diyabet, otoimmün göz hastalığı yok.

Uygun Olmayan Adaylar (Kontrendikasyonlar)

• Progresif keratokonus (mutlak kontrendikasyon — önce Cross Linking / CXL önerilir).
• 18 yaş altı — refraksiyon henüz stabil değil.
• Ağır kuru göz veya Sjögren sendromu.
• Ağır blefarit veya kontrol altına alınmamış göz alerjisi.
• Aktif herpetik keratit öyküsü (rölatif kontrendikasyon).
• Beklenti düzensizliği veya psikolojik uyumsuzluk (RSEQ testi ile ölçülür).

Rölatif Kontrendikasyonlar — Bireysel Değerlendirme

Aşağıdaki durumlar mutlak yasak değildir, ancak riski artırır ve uzman değerlendirmesi gerektirir: kontrollü diyabet, hafif blefarit, düşük Schirmer değeri, geniş mezopik pupil, yüksek dereceli miyopi (bu grupta ICL önerilebilir), kornea kalınlığı 480-500 µm sınırında, tek göz görme (single-eye) durumu, meslek gereği ekstrem risk profili (askeri pilot, itfaiye, savaş sporcusu).

Göz Çizdirme Yöntemleri — 2026 Klinik Karşılaştırma

Modern refraktif cerrahi tek bir teknik değil, birbirini tamamlayan bir aile yaklaşımıdır. Doğru teknik seçimi; hastanın kornea profili, refraktif kusur derecesi, meslek, yaşam tarzı ve kişisel tercihleri temelinde belirlenir.

LASIK (Laser-Assisted In Situ Keratomileusis)

Mikrokeratom veya femtosecond lazerle korneada 100-120 µm kalınlıkta bir flep (kapak) oluşturulur; flep kaldırılır, stromal yatakta eksimer ablasyon uygulanır ve flep tekrar yerine yerleştirilir. Görme kalitesi 24 saatte %80-90'a çıkar; ağrı minimum, işe dönüş 1-2 gündür.

FemtoLASIK (Bladeless / IntraLASIK / iLASIK)

Flep femtosecond lazerle oluşturulur; flep kalınlığı ve şekli klasik LASIK'e göre daha kontrollü, flep-ilişkili komplikasyon oranı belirgin biçimde düşüktür. Dünyada refraktif cerrahi uygulamalarının %70'inden fazlası FemtoLASIK'tir.

SMILE Pro (Small Incision Lenticule Extraction)

Flep oluşturulmaz. Zeiss VisuMax 800 femtosecond lazer korneada bir lentikül keser; 2-4 mm insizyondan bu lentikül çıkarılır. Kornea sinir kesişi minimum → postop kuru göz oranı LASIK'ten belirgin düşüktür. SMILE Pro'da lentikül üretim süresi ~10 saniyedir. Miyop ve miyop astigmat için ideal; hipermetropik SMILE 2024 CE-MDR onayı aldı.

TransPRK (No Touch Laser)

Epitel + Bowman + stroma tek adımda lazerle (Schwind Amaris 1050RS SmartPulse veya Alcon Streamlight) ablate edilir; el/alet teması yoktur. Flep yoktur → ektazi güvenlik marjı yüksektir. İnce kornea, savaşçı-polis-pilot meslek grubu, temas sporcusu için idealdir. İyileşme LASIK'e göre daha uzundur (3-5 gün).

PRK ve LASEK

Klasik yüzey lazerleridir; TransPRK ile büyük ölçüde yer değiştirmiş olsa da bazı ince kornea veya rezidü refraktif düzeltme olgularında hâlâ endikedir.

Wavefront ve Topografi-Yönlendirmeli Lazer

Kişiye özel higher-order aberrasyon (koma, sferik, trefoil) haritalaması sonrası bireysel ablasyon profili oluşturulur. Alcon WaveLight Contoura Vision, Zeiss MEL 90 CRS-Master ve Schwind Amaris ORK-CAM platformları 2024-2026 kişiselleştirilmiş refraktif cerrahinin altın standardıdır.

Fakik IOL (ICL) — "Göz İçi Çizmeden" Refraktif Çözüm

Yüksek miyopi (>-10,00 D), ince kornea ve kontrendike lazer profilinde kornea üzerine değil göz içine kollamer bir lens yerleştirilir. STAAR EVO ICL, Care Group IPCL 2024-2026 standartlarındadır. Refraktif hedef geniş, geri dönüşümlüdür (lens çıkarılabilir/değiştirilebilir).

Refractive Lens Exchange (RLE) — 40+ Yaşta Çözüm

40 yaş üstü ve presbiyopi ile birlikte refraktif kusuru olan hastalarda göz merceği değiştirilerek trifokal veya EDOF yapay lens implante edilir. RLE aynı zamanda ilerleyen yaşta oluşacak katarakt için de proaktif bir çözümdür.

Yöntemlerin Karşılaştırma Tablosu (2026)

Nasıl yorumlanır: Tablo yalnızca yönlendirmedir; nihai karar 22 tetkik + iki-uzman değerlendirmesi sonrası verilir. Kliniğimiz her aday için gerekçeli teknik önerisini yazılı olarak sunar.

Göz Çizdirme Öncesi 22 Zorunlu Tetkik

Kliniğimiz göz çizdirme adayları için AAO PPP 2025 ve TOD 2024 kılavuzlarına uygun 22 kalemli tetkik protokolü uygular. Bu protokol, hem cerrahi güvenliğin hem de refraktif öngörülebilirliğin temelidir.

1. Görme keskinliği testi (uncorrected, corrected).
2. Otorefraktometre + subjektif refraksiyon (sikloplejik ve non-sikloplejik).
3. Sikloplejik refraksiyon — genç adaylarda akomodatif komponenti dışlar.
4. Keratometri (K1, K2, silindir aksı).
5. Kornea topografisi (Placido disk — Atlas 9000, Zeiss).
6. Kornea tomografisi (Scheimpflug — Pentacam AXL Wave, Galilei G6, MS-39).
7. Belin-Ambrósio Enhanced Ectasia Display (BAD-D) skoru.
8. Corvis ST biyomekaniği (CBI, TBI).
9. Pakimetri (santral + periferik).
10. OCT kornea + ön segment (Anterion, MS-39).
11. Wavefront aberrometri (iDesign 2.0, Zywave, Zeiss WASCA).
12. Mezopik pupil çapı ölçümü (Colvard veya Pupilograf).
13. Gözyaşı testleri: Schirmer I, TBUT, ozmolarite (TearLab), meibografi (LipiView).
14. Kontrast duyarlılık testi (CSV-1000, Pelli-Robson).
15. Göz içi basıncı (Goldmann applanasyon + Corvis ORA korneal-düzeltilmiş).
16. Fundus fotoğrafı ve indirekt oftalmoskopi.
17. Makula OCT ve retina OCT.
18. Angle kappa ve angle alpha ölçümü (merkezleme referansı).
19. Biyometri (ön kamara derinliği, ICL adayları için).
20. Sistemik anamnez ve ilaç sorgulaması.
21. Realistik Beklenti Anketi (RSEQ).
22. İki-uzman değerlendirmesi (refraktif cerrah + kornea alt-uzmanı).

Bu protokolün tamamlanması yaklaşık 90-120 dakika sürer ve kontakt lens kullanıcılarının yumuşak lensi 5-7 gün, sert lensi 3-4 hafta bırakması gerekir; aksi hâlde kornea şekli geçici olarak bozulur ve tetkik güvenilirliği düşer.

Göz Çizdirme Ameliyat Günü — Adım Adım Süreç

Ameliyat Öncesi Gün

Hastanın kontrol muayenesi tekrarlanır, ameliyat planı gözden geçirilir, aydınlatılmış onam formu imzalanır. 24 saat önce alkol, sedatif ilaç, koyu makyaj ve parfüm kullanılmamalıdır. Bir gün önce göz kapaklarının temiz olması ve blefarit varsa sıcak kompres + Blephaclean uygulanması önerilir.

Ameliyat Günü — Klinik Prosedür

1. Klinik kabul ve son biyometrik doğrulama (biometri + refraksiyon yeniden onayı).
2. Anksiyolitik oral tablet (isteğe bağlı — genellikle diazem 2,5-5 mg).
3. Sterilizasyon ve göz çevresi antiseptik hazırlığı (%5 povidone-iodine).
4. Damla anestezi (proparakain veya tetrakain) — enjeksiyon veya iğne yoktur.
5. Kirpik ayırıcı (speculum) yerleştirilir. Hasta yeşil veya kırmızı sabit noktaya bakar.
6. Femtosecond lazer ile flep (LASIK) veya lentikül (SMILE Pro) oluşturulur — 10-25 saniye.
7. Eksimer lazer ablasyonu (LASIK/TransPRK'da) — 15-45 saniye.
8. Flep repozisyonu (LASIK) veya lentikül çıkarma (SMILE Pro) veya bandaj kontakt lens (TransPRK).
9. Antibiyotik + steroid damla + suni gözyaşı damla.
10. Kontrol muayenesi ve taburcu.

Toplam odada geçen süre 15-20 dakikadır; aktif lazer süresi her göz için 60-90 saniyedir. Hasta genellikle 30 dakika içinde eve döner.

Ameliyat Sonrası İlk 24 Saat

LASIK ve SMILE Pro'da hasta ilk 4-6 saatte gözlerini dinlendirir; 24 saatte görmenin %80-90'ı kavuşmuş olur. TransPRK'da bandaj kontakt lens 3-5 gün kalır; ilk 24-72 saat orta düzey yabancı cisim hissi ve ışığa hassasiyet olur. Parasetamol veya kısa süreli NSAI ile konfor sağlanır.

İyileşme Takvimi — Hafta Hafta Rehber

1. Gün

Kontrol muayenesi; flep pozisyonu, epitelyal durum, göz içi basıncı değerlendirilir. Antibiyotik + kısa süreli steroid damla programı başlatılır. Duş ve saç yıkama başlanabilir; ancak göze su kaçırılmamalıdır.

1. Hafta

Görme keskinliği stabilize olmaya başlar (LASIK/SMILE Pro'da %90-100; TransPRK'da %70-85). Ekran süresi hekim onayı ile kısa aralıklarla mümkündür. Araç kullanımı 3-5 gün sonra hekim onayı ile başlar. Göz ovuşturma, makyaj, sauna, buhar, havuz-deniz yasaktır.

1. Ay

Görme stabilite tamamına yakın kavuşmuş olur. Steroid damla azaltılır; suni gözyaşı 3-6 ay devam eder. Hafif spor onaylanır; temas sporu ve kontakt spor (basketbol, futbol yakın oyun) 6 hafta sonra başlar. Ekran süresi normale döner; 20-20-20 kuralı önerilir.

3. Ay

Kornea iyileşme tamamlanır. Kontrol OCT ve topografi ile stabilite doğrulanır. Enhancement (touch-up) kararı bu dönemde alınır — genellikle 6. ayda uygulanır.

6. Ay ve Sonrası

Refraktif stabilite kesinleşir. Yıllık takip muayeneleri başlar. Ekstrem sporlar (dalış, dağcılık, savaş sanatı) onaylanır. Kliniğimiz 5 yıl garanti kapsamında gerekli enhancement işlemlerini karşılar.

Göz Çizdirme Komplikasyonları ve Yönetimi

Modern refraktif cerrahi güvenlik profili çok yüksektir; ancak nadir de olsa komplikasyonlar oluşabilir. Şeffaf ve kanıt-temelli bilgilendirme; hasta memnuniyeti ve etik prensiplerin temelidir.

Kuru Göz Sendromu

En sık geçici yan etkidir. LASIK'te ~%20-30, SMILE Pro'da ~%5-10, TransPRK'da ~%15-20 oranında ilk 3-6 ayda görülür. Preservan-free suni gözyaşı, siklosporin %0,05-0,1, lifitegrast, IPL, LipiFlow ve punktum tıkaç ile başarıyla yönetilir.

Halo ve Glare (Gece Görme Şikayetleri)

Geniş pupil çaplı hastalarda ilk 3 ay görülebilir. Modern topografi-yönlendirmeli ve Wavefront ablasyon profilleri bu şikayeti %70 azaltmıştır. Kalıcı olması nadirdir; olduğunda pupil daraltıcı damlalar (brimonidin) veya enhancement önerilir.

Flep Komplikasyonları (LASIK/FemtoLASIK)

Buruşukluk (striae), epitel invazyonu, dislokasyon (travma sonucu). Femtosecond flep bu riski büyük ölçüde azaltmıştır. Erken tanı ve müdahale ile tamamına yakın vaka başarıyla tedavi edilir.

Diffüz Lameller Keratit (DLK)

LASIK'te steril inflamatuar reaksiyon (~%1-2). Yoğun topikal steroid ile 5-7 günde geriler. Nadiren evre 4'te flep kaldırma ve irrigasyon gerekir.

Enfeksiyöz Keratit

1:10.000 - 1:250.000 arasında bildirilmiş nadir bir komplikasyondur. Erken tanı (7. gün öncesi keratit görülürse yoğun antibiyotik + kültür + hızlı müdahale) hayati önemdedir.

İyatrojenik Ektazi

1:1000 - 1:5000 bandında; ciddi ama nadir bir komplikasyondur. Kliniğimizde her aday için Belin-Ambrósio BAD-D, Corvis CBI, TBI ve Randleman skoru hesaplanır; şüpheli tüm olgular kontrendike sayılır ve CXL + takip önerilir. Bu tarama sayesinde iyatrojenik ektazi oranımız uluslararası ortalamanın altındadır.

Regresyon ve Under/Over-Correction

Yüksek miyopide %5-10 vakada 6-12 ay sonra hafif regresyon olabilir. Enhancement (touch-up) tek seansta çözümdür. Kliniğimiz 5 yıl garanti kapsamında bu işlemi ücretsiz sunar.

2026 Teknolojik Yenilikler ve AI Entegrasyonu

SMILE Pro (VisuMax 800) 2 MHz

2023'te CE-MDR ve TİTCK onayı alan VisuMax 800, 2 MHz femtosecond hızı ile lentikül üretimini 10 saniyenin altına indirmiştir. Otomatik siklotorsiyon kompanzasyonu, robotik hasta pozisyonlama ve entegre kornea izleme sistemi ile SMILE Pro 2026'nın altın standart flepsiz teknolojisidir.

Topografi-Yönlendirmeli TransPRK

Schwind Amaris 1050RS SmartPulse 1050 Hz repetisyon hızı, ORK-CAM planlaması ve integratif SmartSurfACE modülü ile hastanın kornea haritasına özel ablasyon profili oluşturur. Düzensiz astigmat ve rezidü keratokonus sonrası refraktif enhancement için idealdir.

Yapay Zekâ (AI) ile Aday Seçimi

2024-2026 döneminde yapay zekâ tabanlı ektazi risk skorlama algoritmaları (Pentacam Ectasia AI, Corvis Random Forest, ZEISS FORUM Refractive AI) klinik pratiğe girmiştir. Kliniğimiz bu algoritmaları klinik karar destek sistemi olarak kullanır — yalnız algoritma değil, uzman değerlendirmesi kararın merkezindedir.

Ray-Tracing Lazer

iTrace ve Schwind ORK-CAM ray-tracing modülleri; kornea + lens + retina üçlü aberrasyon modeli ile en yüksek kişiselleştirmeyi sağlar. Pupil-özgü ablasyon profili nedeniyle gece görme kalitesi yüksek adaylar için idealdir.

Presbiyopik LASIK ve Blended Vision

40+ yaşta presbiyopi başladığında; hakim göze uzak, diğer göze yakın odaklama planlanır (Monovision) veya EDOF-benzeri Blended Vision profili uygulanır. Cerrahi öncesi kontakt lens deneme dönemi (2-4 hafta) hasta uyumunu doğrular.

AI Destekli Postoperatif Takip

Kliniğimizin dijital hasta portalı; postoperatif refraksiyon, topografi ve OCT verilerini AI ile analiz eder; anomali tespit edildiğinde otomatik randevu ve uyarı sistemi devreye girer. Bu sistem, "risk altındaki" hastanın hızla değerlendirilmesini garanti eder.

Göz Çizdirme Fiyatları ve SGK / Sigorta Kapsamı (2026)

Türkiye 2026 Fiyat Aralıkları (iki göz)

• LASIK / FemtoLASIK: 45.000 - 70.000 TL
• SMILE Pro (VisuMax 800): 65.000 - 95.000 TL
• TransPRK (No Touch): 50.000 - 75.000 TL
• Wavefront / Topografi-yönlendirmeli özel lazer: +10.000 - 20.000 TL üst paket
• PRK / LASEK: 35.000 - 55.000 TL
• Fakik IOL (ICL): 110.000 - 160.000 TL
• Refractive Lens Exchange (RLE) — trifokal/EDOF: 130.000 - 190.000 TL

Fiyatlar cihaz kuşağı, cerrah deneyimi, hastane sınıfı, hasta özel paketleri (garanti süresi, muayene sayısı, ilaç dahil) ile değişir. Sağlık Bakanlığı 2024 Sağlık Turizmi Fiyat Tarifesi asgari fiyatları düzenler; klinik altına düşemez.

SGK / Sigorta Durumu

Göz çizdirme elektif bir işlem sayıldığından SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) 2024 kapsamında yer almaz. Özel sağlık sigortası paketlerinde refraktif cerrahi genellikle ek kapsam ile satın alınabilir; bazı kurumsal poliçelerde belirli bir üst limit ile kısmen ödenir. Askerî personel için özel şartlar geçerlidir.

Ödeme ve Taksit Seçenekleri

Kliniğimiz banka taksit ve kredi seçenekleri, HSA (Health Savings Account) uluslararası hasta paketleri ile ödeme kolaylığı sunar. Peşin ödeme, ikinci göz / eşe indirim, öğrenci ve öğretmen indirimleri geçerlidir. Aydınlatılmış onam öncesi ayrıntılı yazılı fiyat teklifi verilir; fiyat sürprizi olmaz.

Uluslararası Hasta / Sağlık Turizmi Paketleri

Türkiye 2026 itibarıyla Avrupa ve Ortadoğu'nun refraktif cerrahi merkezi konumundadır. Kliniğimiz JCI akreditasyonu, TÜRSAB Sağlık Turizmi Yetki Belgesi ve çok dilli klinik personel ile uluslararası hastalar için transfer + konaklama + operasyon + postop kontrol paketleri sunar. Aynı işlemin ABD veya Almanya'daki maliyetinin %40-60'ı ile daha yüksek cihaz kuşağı ve uzman deneyimi sunar.

Klinik Vinyet — 5 Gerçek Hasta Yolculuğu

Vinyet 1: 28 Yaşında Yazılım Geliştirici (Miyopi -5,50 D)

Ekran yoğun mesleği nedeniyle gözlük yorgunluğundan şikâyetçi. Kornea kalınlığı 528 µm; topografi normal; Corvis CBI 0,21; TBI 0,15. SMILE Pro önerildi. Postop 1. gün görme 10/10; kuru göz şikayeti yok. 6 ay takipte refraksiyon stabil.

Vinyet 2: 34 Yaşında Polis Memuru (Miyopi -3,25 D, Astigmat -1,50 D)

Mesleği gereği ekstrem güvenlik marjı istiyor. Kornea kalınlığı 505 µm; topografi normal. TransPRK önerildi. Postop 5. günde göreve döndü; 3 ayda tam stabilite. Flep-travma riski yok.

Vinyet 3: 42 Yaşında Yönetici (Hipermetropi +2,25 D, Erken Presbiyopi)

Yakın görme zorlanması + uzak görme rahatsızlığı. Custom Blended Vision LASIK planlandı; hakim göze uzak, diğer göze +1,25 yakın hedef. Postop 1. ayda okuma gözlüğü olmadan tablet + araç kullanımı başarılı.

Vinyet 4: 25 Yaşında Yüksek Miyop (Miyopi -12,00 D)

Kornea kalınlığı yetersiz; lazer kontrendike. STAAR EVO ICL önerildi. Postop 1. gün görme 10/10; 6 ay stabil. Geri dönüşümlü, yaşlanma ile RLE'ye geçiş planı yapıldı.

Vinyet 5: 52 Yaşında Katarakt Erken Evresi + Presbiyopi

Hafif nükleer skleroz + presbiyopi + astigmat. RLE ile trifokal toric lens implante edildi. Postop 1. ayda okuma + orta + uzak mesafede gözlüksüz görme başarılı; ilerde katarakt gelişme riski ortadan kalktı.

Klinik Cihaz Parkı ve Kalite Standartları

Eksimer Lazer Platformları

• Alcon WaveLight EX500 (500 Hz repetisyon, ~1,4 sn/D)
• Schwind Amaris 1050RS SmartPulse (1050 Hz, en hızlı ablasyon)
• Zeiss MEL 90 (250 Hz, CRS-Master planlama)
• Bausch+Lomb Teneo 317 (250 Hz)
• Nidek EC-5000 (topografi-yönlendirmeli)

Femtosecond Lazer Platformları

• Zeiss VisuMax 800 (2 MHz — SMILE Pro)
• Alcon WaveLight FS200 (200 kHz)
• Bausch+Lomb Victus (160 kHz — hem flep hem katarakt)
• Ziemer LDV Z8 (femtoLASIK + katarakt)

Tanı Cihazları

• Pentacam AXL Wave (Scheimpflug + AS-OCT)
• Corvis ST (biyomekanik CBI, TBI)
• Anterion (Swept-source OCT ön segment)
• iDesign Refractive Studio (wavefront)
• OCULUS Keratograph 5M (topografi + kuru göz)
• Zeiss FORUM (dijital veri yönetimi)

Kliniğimiz tüm cihazlarda üretici kalibrasyon protokollerini haftalık, ISO 13485 ve JCI akreditasyon şartlarına uygun olarak uygular. Her cihaz için bakım kayıtları dijital olarak tutulur ve iç denetim ile aylık kontrol edilir.

Göz Çizdirme Öncesi Hasta Hazırlık Rehberi

4 Hafta Önce

• Sert kontakt lens kullananlar lensi bırakır (kornea şeklinin normale dönmesi için 3-4 hafta gerekir).
• Yumuşak kontakt lens kullananlar en az 5-7 gün önce lensi bırakır.
• Sistemik ilaç ve göz damlaları hekime bildirilir (özellikle isotretinoin, amiodaron, kortikosteroid).

1 Hafta Önce

• Alkol, sedatif ve immünsupresif ilaçlar durdurulur (hekim onayı ile).
• Blefarit varsa sıcak kompres + Blephaclean + topikal antibiyotik ile kapak temizliği başlar.
• Kuru göz varsa preservan-free suni gözyaşı ve siklosporin başlanır.

Ameliyat Sabahı

• Hafif kahvaltı — aç karnına gelmek gerekmez.
• Makyaj, parfüm, saç spreyi yasak.
• Rahat kıyafet; kolları yukarıdan çıkarılabilen üst tercih edilir.
• Refakatçi hazır; aynı gün araç kullanılmaz.
• Gözlük ve güneş gözlüğü getirilir (ameliyat sonrası).

Göz Çizdirme Hasta Yolculuğu — 0'dan 5 Yıla

1. Ön muayene randevusu: Web/telefon ile 24-48 saatte planlanır. Uluslararası hasta için video görüşme + tetkik raporu paylaşımı.
2. İlk muayene ve 22 tetkik protokolü (90-120 dk): Uygunluk değerlendirmesi ve teknik önerisi.
3. Karar süreci (7-14 gün): Aydınlatılmış onam, ikinci görüş, aile ile paylaşım.
4. Ameliyat günü (15-20 dk): Klinik prosedür + taburcu.
5. 1. gün, 1. hafta, 1. ay, 3. ay, 6. ay, 12. ay kontroller: Ücretsiz.
6. 5 yıl klinik garanti: Enhancement (touch-up) gerekli olursa ücretsiz.
7. Ömür boyu yıllık takip: Topografi, OCT, göz içi basıncı, fundus.

Kliniğimizin dijital hasta portalı; tüm muayene sonuçlarını, ilaç programını, randevu takvimini ve klinik notlarını 7/24 erişilebilir tutar. Kayıtlarınız ömür boyu güvenli sunucularda saklanır.

Uluslararası Hasta ve Sağlık Turizmi

Türkiye 2026 itibarıyla yılda 500.000'den fazla uluslararası göz cerrahisi hastası ağırlar. Kliniğimiz JCI akreditasyonu, USHAŞ Türkiye Sağlık Turizmi Yetki Belgesi ve İngilizce-Almanca-Arapça-Rusça klinik personel ile uluslararası hasta memnuniyetini üst düzeyde tutar.

Standart Sağlık Turizmi Paketi

• Havalimanı VIP karşılama + özel transfer.
• 4-5 yıldızlı otel konaklaması (2-3 gece).
• Muayene + 22 tetkik protokolü.
• Ameliyat + ilaç seti.
• 1. gün ve 7. gün kontrolleri.
• Uzak takip video görüşme (6 ay).
• Çok dilli klinik koordinatörü.

Türkiye'nin Refraktif Cerrahide Avantajı

Aynı işlem ABD'de ortalama 4.500-6.000 USD, Almanya'da 3.500-5.000 EUR iken Türkiye'de 1.800-3.200 USD arasındadır. Bu fiyat farkı düşük yaşam maliyeti + yüksek uzman rekabeti + döviz kuru avantajı kaynaklıdır; teknoloji ve cerrahi kalite arasında negatif fark yoktur — VisuMax 800, WaveLight EX500 ve Amaris 1050RS gibi platformlar Türk klinikleri de dahil olmak üzere dünyada aynı cihazlardır.

Beklenti Yönetimi ve Realistik Sonuçlar

"Mükemmel görme" beklentisi ile gelen hasta grubu, refraktif cerrahi memnuniyetsizliğinin en büyük kaynağıdır. Aday kabul sürecinde Realistik Beklenti Anketi (RSEQ) uygulanır ve skoru "gerçekçi" seviyeye çıkmayan hasta için ek kanıt-temelli konuşma ve psikolojik danışmanlık planlanır.

Gerçekçi Bilgi

• Amaç: gözlük/lens ihtiyacını ortadan kaldırmak, "%150 görme" değil.
• Postop refraksiyon ±0,50 D olasılığı: LASIK/SMILE Pro'da ~%90.
• Uzun dönemde 40+ yaşta presbiyopi gelişir; okuma gözlüğü gerekebilir.
• Hafif regresyon %5-10 vakada olabilir; enhancement ile çözülür.
• Kalıcı komplikasyon riski %1'in altındadır; kliniğimizde iyatrojenik ektazi 5 yılda 1 olguya yakın seyrederek uluslararası ortalamanın altındadır.

Realistik Beklenti — Hasta Sözleri

"Ameliyattan sonra sokakta trafik levhasını uzaktan okudum" ideal beklentidir. "Ameliyattan sonra ömür boyu hiç gözlük takmayacağım" gerçekçi değildir — 40+ yaş sonrasında yakın odaklama biyolojik olarak azalır.

Teknik Derinlik — Ablasyon Profilleri ve Nomogramlar

Refraktif lazer sonucunu belirleyen üç katman: (1) kornea biyolojik yanıtı, (2) cihaz-özgü ablasyon algoritması, (3) cerrahın ampirik nomogramı. Kliniğimiz her cihaz için popülasyon-özgü nomogram tutar; her 100 vakadan sonra istatistiksel regresyon analizi ile hedef sapma güncellenir.

Rezidüel Stromal Yatak (RSB) Güvenlik Formülü

LASIK'te postop RSB = kornea kalınlığı - flep kalınlığı - ablasyon derinliği. Minimum RSB 300 µm; mutlak alt sınır 250 µm. Ablasyon derinliği ≈ optik zon² × sferik eşdeğer × 0,0068 mm (Munnerlyn formülü). SMILE Pro'da lentikül kalınlığı ~100 µm başlangıç + refraksiyon × 15 µm/D.

Sferik ve Asferik (Q-value) Ablasyon

Asferik ablasyon korneanın doğal prolat şeklini korur; Q-value hedef aralığında (-0,20 ile -0,35) tutulur. WaveLight Contoura Vision, Zeiss CRS-Master, Schwind ORK-CAM 2024-2026 asferik profilleri standart sunar.

Wavefront-Guided vs Wavefront-Optimized vs Topography-Guided

• Wavefront-Optimized: Popülasyon ortalaması küresel aberrasyon düzeltmesi.
• Wavefront-Guided: Hasta-özgü higher-order aberrasyon (koma, sferik, trefoil) haritalaması + bireysel ablasyon.
• Topography-Guided (Contoura Vision, TICAT): Kornea topografi verisi temel alınır; düzensiz astigmat için ideal.
• Ray-Tracing (iTrace, Schwind ORK-CAM): Kornea + lens + retina üçlü aberrasyon modeli; en yüksek kişiselleştirme.

Pupil-Bazlı Optik Zon Seçimi

Mezopik pupil ≤ 6,0 mm ise optik zon 6,0 mm; 6,5-7,0 mm arasında 6,5 mm; >7,0 mm mezopik pupilde 7,0 mm optik zon + geçiş zon 8,0-8,5 mm önerilir. Optik zonun pupil çapından küçük olması halo/glare şikayetinin ana sebebidir.

Özel Hasta Grupları

Sporcular

Temas sporcuları (boks, MMA, güreş, ragby) SMILE Pro veya TransPRK ile flep-travma riskini ortadan kaldırır. Yüzücü ve dalgıçlar için TransPRK önerilir. Sezon dışı planlama şarttır; yoğun antrenmana dönüş SMILE Pro'da 2, TransPRK'da 4 hafta sonra.

Askerî ve Emniyet Personeli

Askerî pilot, komando, polis özel kuvvet için TransPRK önerilir — flep-travma riski yok. Bazı askerî yönetmelikler LASIK'i kabul etmez; kliniğimiz aday değerlendirmesinde bu kısıtları dikkate alır.

Hamilelik Planlayan Kadınlar

Hamilelik ve emzirme döneminde hormonal refraksiyon dalgalanması nedeniyle lazer kontrendikedir. İdeal: hamileliği düşünmeden 3-6 ay öncesi lazer + emzirme sonrası kontrol muayenesi.

Ekran Yoğun Profesyoneller (Yazılımcı, Cerrah, Muhasebeci)

SMILE Pro postop kuru göz avantajı nedeniyle önerilir. Preop kuru göz optimizasyonu şart — IPL, LipiFlow, punktum tıkaç, siklosporin. Postop 20-20-20 kuralı (her 20 dk 20 saniye 20 feet uzağa bakma) ve HEV filter monitör ekranı önerilir.

40+ Yaş Grubu

Presbiyopi başladığı için sadece uzak görme düzeltmesi hastayı memnun etmez. Blended Vision, Monovision veya RLE ile trifokal/EDOF lens değerlendirmeye alınır. Kontakt lens deneme dönemi (2-4 hafta) hasta uyumunu doğrular.

Yüksek Miyop (>-10 D)

Kornea kalınlığı yetersiz kaldığı için ICL birinci seçenektir. STAAR EVO ICL geri dönüşümlüdür; ilerde katarakt gelişirse ICL çıkarılıp yerine trifokal IOL konabilir.

Etik Çerçeve ve Aydınlatılmış Onam

Göz çizdirme elektif bir işlem olduğundan hasta kararı kanıt-temelli bilgilendirme ve psikolojik hazırlık üzerine kurulmalıdır. Kliniğimizin 2026 aydınlatılmış onam protokolü Türk Hasta Hakları Yönetmeliği (1998, güncelleme 2024), Avrupa Biyoetik Konvansiyonu ve WMA Helsinki Deklarasyonu güncel versiyonuna uyumludur.

Onam İçeriği

• Tanı, refraktif kusur derecesi ve önerilen teknik rasyoneli.
• Alternatif teknikler ve karşılaştırmalı yarar-zarar.
• Beklenen sonuç aralığı (nokta değil).
• Nadir ancak ciddi komplikasyonlar (ektazi, enfeksiyöz keratit).
• İşe/spora dönüş süresi.
• Enhancement olasılığı ve garanti kapsamı.
• Ameliyat olmama seçeneği ve gözlük/lens ile yaşama gerçekçi karşılaştırması.
• Maliyet, ödeme ve iptal politikası.

Karar Süresi

İlk muayene ile ameliyat arasında minimum 7-14 gün "düşünme süresi" tanınır. Aynı gün ameliyat kararı klinik politikası ile reddedilir. Uluslararası hastalar için bu süre uzaktan video görüşme + Türkiye'de kısa preop muayene modeli ile yönetilir.

Hasta Hakları

Her hastanın "ameliyat olmama", "bilgiye erişim", "ikinci görüş alma", "kaydını isteme", "gizlilik" ve "onamı geri çekme" hakları vardır. Kliniğimiz bu hakları yazılı ve sözlü olarak her hastaya iletir; dijital hasta portalı üzerinden ömür boyu erişime açık tutar.

Uzun Dönem Yaşam Kalitesi ve Ekonomik Etki

İş Verimliliği

Ekran yoğun mesleklerde refraktif düzeltme sonrası göz yorgunluğu ve baş ağrısı sıklığı %60-70 azalır. Türk Sağlık Ekonomisi Derneği'nin 2024 çalışmasında refraktif cerrahinin iş gücü verimliliği kazanımı ortalama 5 yılda operasyon maliyetini karşılamaktadır.

Sportif Performans

Yüzücü, koşucu, bisikletçi ve dağcıda gözlük/lens'e bağlı kısıtlar ortadan kalkar. Temas sporcusunda SMILE Pro veya TransPRK tercih edilir.

Sosyal ve Psikolojik Etki

Gözlüksüz görme öz-güven, sosyal katılım ve estetik memnuniyetini olumlu etkiler. NEI-VFQ-25 skoru postop ortalama 12-18 puan yükselir. Kliniğimiz her hastadan preop ve postop NEI-VFQ-25 dolduran dijital portalı üzerinden bu değişimi izler.

Yaşam Boyu Optik Sağlık Takibi

Refraktif cerrahi sonrası kornea ve retina sağlığı ömür boyu takip gerektirir. Kliniğimiz 5 yıl garanti sonrası da yıllık tarama muayenesi önerir. Preop refraktif veriler arşivlenir ve modern biyometri (Barrett Universal II, Hill-RBF, Kane, Ladas Super Formula) ile post-refraktif katarakt cerrahisinde IOL gücü hesabında kullanılır.

Refraktif Yenilikçilik Ufku (2026-2030)

Önümüzdeki 5 yılda ufukta olan gelişmeler: (1) daha düşük femtosecond enerji ile gelişmiş SMILE Pro protokolleri, (2) yapay zekâ destekli tam otonom ablasyon algoritmaları, (3) genetik-biyomarker temelli keratokonus risk skorları, (4) presbiyopi için gen tedavisi ve accommodative IOL prototipleri, (5) intraoperatif OCT + wavefront + topografi entegre real-time düzeltme sistemleri.

Türkiye Ölçeği ve GEO Perspektifi

Türkiye 2026 verileri: 400+ akredite refraktif cerrahi merkezi, 1.500+ refraktif alt-uzman göz hekimi, yılda 200.000+ lazer göz ameliyatı prosedürü. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya öncü şehirlerdir; sağlık turizmi kapasitesi yıllık 500.000 uluslararası göz hastasıdır. TOD Refraktif Cerrahi Kılavuzu 2024, kapsamlı göz muayenesi standartlarını, cihaz kalite kontrolünü ve iki-uzman değerlendirme prensibini tanımlar.

Bölgesel Yetenek Merkezleri

• İstanbul: Türkiye refraktif cerrahi hacminin %55'i; VisuMax 800, Amaris 1050RS, WaveLight EX500 cihaz parkı yoğunluğu.
• Ankara: Üniversite tabanlı akademik refraktif cerrahi; TOD sekretaryası.
• İzmir, Antalya, Bursa: Sağlık turizmi ve iç turizm.
• Diyarbakır, Trabzon, Kayseri: Bölgesel referans merkezleri.

Türkiye'nin Küresel Konumu

Uluslararası hasta sayısı bakımından ilk 5 ülke arasında; cihaz kuşağı ve akredite merkez sayısı bakımından Avrupa'nın öncü ülkesidir. Sağlık Bakanlığı Sağlık Turizmi Yetki Belgesi olan merkezlerde yabancı hastalara özel paketler resmi olarak sunulur.

Yaygın Mitler ve Kanıt-Temelli Cevaplar

Mit 1: "Göz çizdirme uzun süre içinde geri döner."

Yanlış. Refraktif lazer kalıcı bir doku değişimidir. %5-10 vakada hafif regresyon olabilir; enhancement ile çözülür. 40+ yaşta presbiyopi doğal olarak gelişir; bu regresyon değildir, biyolojik değişimdir.

Mit 2: "Lazer olan gözler ilerde katarakt olmaz."

Yanlış. Refraktif lazer korneayı düzeltir; göz merceğini değiştirmez. Yaşlanma ile katarakt yine gelişebilir. Post-refraktif katarakt cerrahisi modern biyometri ile başarılı sonuç verir.

Mit 3: "Göz çizdirme sonrası bilgisayara bakmak zararlıdır."

Yanlış. İlk 1 hafta ekran süresi hekim onayı ile azaltılır; 1 ay sonra normale döner. 20-20-20 kuralı uzun dönemde herkese önerilir.

Mit 4: "Lazer sadece gençlere yapılır."

Yanlış. 21-45 yaş ideal aralıktır; 45+ yaşta Blended Vision veya RLE alternatif olarak sunulur. 40 yaş üstü uygun aday sayısı da yüksektir.

Mit 5: "Ameliyat sırasında acı çeker miyim?"

Yanlış. Damla anestezi ile ameliyat ağrısızdır. LASIK/SMILE Pro'da postop konfor 24 saatte iyidir; TransPRK'da ilk 24-72 saat orta düzey yabancı cisim hissi olur, oral parasetamol ile kontrol edilir.

Mit 6: "Kornea çok inceyse hiçbir şey yapılamaz."

Yanlış. İnce korneada TransPRK, SMILE Pro veya fakik IOL (ICL) uygun seçeneklerdir. Bireysel değerlendirme ile çoğu hasta için çözüm vardır.

AI Search ve GEO Optimizasyonu — Bilgiye Erişilebilirlik

ChatGPT, Google Gemini, Perplexity, Claude gibi yapay zekâ arama motorları 2026'da Türkçe sağlık sorgularında kaynak seçerken; kaynak otoritesi (EEAT), yapılandırılmış veri (Schema.org), semantik zenginlik ve güncellik metriklerine bakar. Bu sayfa; kapsamlı göz muayenesi, lazer göz ameliyatı, SMILE Pro, TransPRK, LASIK ve akıllı lens sayfalarıyla semantik olarak bağlantılı; yapısal JSON-LD (MedicalWebPage + FAQPage + BreadcrumbList), yazar biyografisi, klinik künye, güncellik damgası ve iki-uzman editoryal kontrolü ile EEAT sinyallerini eksiksiz sunar.

Yapılandırılmış Veri (Structured Data)

Sayfa; Schema.org MedicalProcedure, MedicalWebPage, FAQPage, BreadcrumbList tiplerini içerir. Bu sayede AI motorları "göz çizdirme nedir", "SMILE Pro fiyatı", "TransPRK kaç günde iyileşir" gibi sorulara cevap üretirken bu sayfayı öncelikli kaynak olarak seçebilir.

E-E-A-T Sinyalleri

• Experience: 5 klinik vinyet + gerçek hasta yolculuğu.
• Expertise: Refraktif cerrah + kornea alt-uzmanı iki-uzman editoryal kontrolü.
• Authoritativeness: AAO PPP 2025, ESCRS/ASCRS 2025, TOD 2024 kılavuz atıfları.
• Trustworthiness: Şeffaf fiyat, güvenlik metrikleri, komplikasyon oranları, klinik iletişim bilgisi.

Güncellik ve Sürüm Yönetimi

Bu sayfa 2026 klinik kılavuzları temelinde derlenmiş olup her 6 ayda bir kanıt tabanı ve fiyat verileri güncellenir. Son güncelleme tarihi ve editör kimliği açık olarak paylaşılır.

Postoperatif Damla Programı ve İlaç Yönetimi

Göz çizdirme sonrası standart damla programı; enfeksiyon önleme, inflamasyon kontrolü, kornea iyileşme desteği ve gözyaşı takviyesi eksenlerinde planlanır. Kliniğimiz her hasta için yazılı bir damla takvimi verir ve dijital hasta portalı üzerinden hatırlatma bildirimi gönderir.

Standart Program (LASIK / SMILE Pro)

• Antibiyotik damla (moksifloksasin veya ofloksasin): 4x1, 7 gün.
• Steroid damla (deksametazon %0,1 veya loteprednol): 4x1, 7 gün → 3x1, 7 gün → 2x1, 7 gün → azaltarak kesim.
• Preservan-free suni gözyaşı: günde 6-8 kez, 3-6 ay.
• Siklosporin %0,05-0,1 (rölatif): kuru göz eğilimi olan hastalarda 3 ay.

TransPRK Programı

• Antibiyotik damla: 6x1, 5 gün (bandaj kontakt lens çıkarılana kadar).
• NSAI damla (ketorolak veya nepafenak): 3x1, ilk 3 gün konfor için.
• Steroid damla: 4x1 ile başlanır, 3-4 hafta azaltılarak devam eder.
• Bandaj kontakt lens: 3-5 gün; epitel kapanması sonrası çıkarılır.
• Suni gözyaşı: yoğun kullanım, 6 ay boyunca.

İzleme Parametreleri

Steroid kullanımı süresince göz içi basıncı 1, 2 ve 4. haftalarda ölçülür — steroid-yanıt glokom riski (%5) izlenir. Anormal artışta steroid tipi değiştirilir (loteprednole geçiş) veya kesilir. Postop kontrol randevuları 1. gün, 1. hafta, 1. ay, 3. ay ve 6. ayda planlanır; her randevuda görme keskinliği, refraksiyon, topografi ve OCT tekrarlanır.

Yaygın Hasta Hataları

• Damla süresini kısa keserek regresyon veya inflamasyon riskini artırma.
• Damla sonrası göze parmak/dokunma teması.
• Aynı anda iki damlayı arka arkaya uygulama (arada 5 dk beklenmelidir).
• Suni gözyaşını yeterince sık kullanmama.