İndosiyanin Yeşili Anjiyografi (ICGA)

İndosiyanin Yeşili Anjiyografi (ICGA — Indocyanine Green Angiography); indosiyanin yeşili (ICG) boyasının intravenöz enjeksiyonu sonrasında koroidal damar yatağının yakın kızılötesi (NIR) dalga boyu (uyarım 805 nm, emisyon 835 nm) ile dinamik olarak görüntülendiği, 1970'lerin sonunda Flower ve Hochheimer tarafından oftalmolojiye uyarlanmış ve 2026 modern medikal retinoloji ile üveit alt-uzmanlığında koroidal patolojinin altın standart görüntüleme yöntemidir. ICGA, Fundus Floresein Anjiyografi (FFA)'nın gösteremediği koroidal damar yatağını, RPE ve makula pigmentini geçen uzun dalga boyu sayesinde net biçimde ortaya koyar; retinal damar sızıntısı için FFA, koroidal damar patolojisi için ICGA klinik retinolojinin iki tamamlayıcı ana modalitesidir.

İndosiyanin Yeşili Anjiyografi (ICGA); yaş bağlı makula dejenerasyonu (AMD) içinde polipoid koroidal vaskülopati (PCV / aneurysmal type 1 MNV), gizli koroidal neovaskülarizasyon (occult CNV / tip 1 MNV), retinal anjiomatöz proliferasyon (RAP / tip 3 MNV), pachychoroid spektrum hastalıkları (santral seröz koryoretinopati — CSCR, pachychoroid pigment epitelyopatisi — PPE, pachychoroid neovaskülopati — PNV), Vogt-Koyanagi-Harada (VKH) sendromu, birdshot koryoretinopati (HLA-A29 pozitif), multipl evanescent white dot syndrome (MEWDS), akut posterior multifokal plakoid pigment epitelyopatisi (APMPPE), serpiginöz koroidit, punktat iç koroidopati (PIC), sarkoid koroiditi, sempatik oftalmi, koroidal hemanjiyoma (dev fazlı ıslık-kaçış paterni), koroidal nevüs ve melanom (double-circulation, hipofloresan silent koroid), koroidal metastaz, koroidal osteom ve koroidal iskemi (hipertansif koroidopati) değerlendirmesinde kesin tanı ve tedavi yönlendirme aracıdır. Bu rehber; American Academy of Ophthalmology (AAO) Preferred Practice Pattern — Age-Related Macular Degeneration 2025, American Society of Retina Specialists (ASRS) ICGA Imaging Guidelines 2024, European Society of Retina Specialists (EURETINA) Imaging Consensus 2025, International Uveitis Study Group (IUSG) 2024, Standardization of Uveitis Nomenclature (SUN) 2024, Asia-Pacific PCV Consensus (EVEREST II) güncellemesi, ICO (International Council of Ophthalmology) Retinal Imaging 2024 ve Türk Oftalmoloji Derneği (TOD) Medikal Retina ve Görüntüleme Kılavuzu 2024 temel alınarak hazırlanmıştır.

Bu sayfa; ICGA'nın fizik prensipleri, ICG kontrast farmakokinetiği (%98 albumine bağlanma, hepato-biliyer atılım), cihaz aileleri (Heidelberg Spectralis HRA+OCT, Optos Silverstone UWF-ICGA, Nidek F-10/F-18, Topcon), enjeksiyon protokolü ve fazlar (erken koroidal, orta faz, geç faz — 20-30 dk kadar), hiperfloresan ve hipofloresan patern yorumlama, PCV tanı EVEREST II kriterleri, pachychoroid spektrum, üveitte ICGA-özgü lezyon paternleri (birdshot hipofloresan noktalar, VKH koroid katman kalınlaşması, MEWDS hiperfloresan geç faz noktaları), koroidal tümör değerlendirmesi, FFA/OCTA/EDI-OCT/SS-OCT ile karşılaştırma, yapay zekâ (RetInSight, ICGA-CAD, EYNA) destekli otomatik damar analizi, güvenlik-yan etki-alerji (özellikle iyot ve deniz ürünü alerjisi) yönetimi, gebelik-emzirme-pediatrik kullanım ve klinik iş akışını kapsar. Tüm bilgi hakemli literatür ve resmi kılavuzlarla çapraz doğrulanmış, goztedavileri.com.tr editoryal kurulu (iki-uzman kontrolü: medikal retinoloji + üveit alt-uzmanı) tarafından derlenmiştir.

ICGA Nedir ve Neden Koroidal Patolojinin Altın Standardıdır?

Koroid, gözün en yüksek kan akımlı dokusudur ve retina dış tabakalarının (fotoreseptör + RPE) beslenmesinden sorumludur. Ancak koroid; retina pigment epiteli (RPE) ve makula ksantofil pigmentinin altında yer aldığından, klasik görünür ışık ile görüntüleme yapan FFA için opaktır. ICG'nin uyarım (805 nm) ve emisyon (835 nm) dalga boyları yakın kızılötesi bandında bulunur; bu bantta melanin, hemoglobin ve ksantofilden geçen ışık, koroid tabakasını doğrudan görüntülemeye izin verir. Aynı zamanda ICG molekülünün %98'i albumine bağlıdır (FFA'da %80); koroidal fenestre kapillerden bile büyük ölçüde retansiyon gösterir. Böylece koroidal damar mimarisi net kalır ve polipoid dilatasyonlar, branching vascular network (BVN), koroid hipoperfüzyonu ve inflamasyon kaynaklı hipofloresan noktalar ICGA'nın imzasıdır.

2026 Zorunlu Klinik Endikasyon Listesi

• Polipoid Koroidal Vaskülopati (PCV / aneurysmal type 1 MNV) — ICGA zorunlu; EVEREST II tanı kriterleri temelli.
• Yaş bağlı makula dejenerasyonu (AMD) — gizli / tip 1 MNV, RAP tip 3 MNV, atipik olgu, anti-VEGF refraktör olgu.
• Pachychoroid spektrumu — santral seröz koryoretinopati (CSCR), pachychoroid pigment epitelyopatisi (PPE), pachychoroid neovaskülopati (PNV), fokal koroidal ekskavasyon.
• Vogt-Koyanagi-Harada (VKH) sendromu — akut evrede koroid katman kalınlaşması, geç faz hipofloresan-boyanma paterni.
• Birdshot koryoretinopati (HLA-A29 pozitif) — bilateral çoklu hipofloresan koroidal lezyonlar (klasik "birdshot" paterni).
• Multipl evanescent white dot syndrome (MEWDS) — geç faz hiperfloresan noktalar.
• APMPPE (Akut Posterior Multifokal Plakoid Pigment Epitelyopatisi) — erken hipofloresans, geç faz boyanma.
• Serpiginöz koroidit — aktif kenar hipofloresans, inaktif atrofi.
• Punktat iç koroidopati (PIC), multifokal koroidit ve panüveit (MCP).
• Sarkoid koroiditi, tüberküloz üveiti, sempatik oftalmi.
• Koroidal nevüs, koroidal melanom — silent koroid, double-circulation, geç hiperfloresans.
• Koroidal hemanjiyoma (kavernöz / dev fazlı ıslık-kaçış), koroidal metastaz, koroidal osteom.
• Hipertansif koroidopati, Elschnig noktaları, koroidal iskemi.
• Retinal anjiomatöz proliferasyon (RAP) — hot-spot paterni.
• Anti-VEGF öncesi baseline planlama (PCV, pachychoroid spektrumu şüphesi).

Test genelde FFA ile aynı seansta kombine uygulanır: iki boya birlikte veya sıralı IV enjekte edilir; cihaz her iki filtre setiyle ardışık görüntü serisi alır. Süre 20-40 dakika arası değişir. ICGA'nın geç fazı 20-30. dakikaya kadar uzatılır — özellikle üveit ve PCV takibinde bu zorunludur.

Fizik Prensipler, ICG Farmakokinetiği ve Cihaz Aileleri

ICG; molekül ağırlığı 775 Da olan tricarbocyanine grubu bir boyadır. IV verilişten sonra plazma proteinlerine (özellikle albumin ve α1-lipoprotein) %98 oranında bağlanır; retina damar duvarından ve koroidal fenestre kapillerden büyük ölçüde geçmez. Karaciğerde hepatosit sinüzoidal alım yoluyla atılır, safra ile bağırsağa boşalır (renal atılım yok). Yarılanma ömrü 3-4 dakikadır. Uyarım maksimumu 805 nm (yakın kızılötesi), emisyon 835 nm.

Cihaz Aileleri (2026)

Kliniğimizde Heidelberg Spectralis HRA+OCT platformu ile ICGA + FA + FAF + EDI-OCT / SS-OCT dört-modalite tek seansta yapılır; Optos Silverstone UWF-ICGA periferik koroidal lezyon ve panüveit değerlendirmesinde ilave çekim olarak kullanılır. AAO PPP 2025 ve ASRS 2024 önerileri bu çok-modaliteli yaklaşımı tanı doğruluğunun temeli olarak vurgular.

Enjeksiyon Protokolü

Antekübital venden 22G kanül; ICG (25 mg) 5 mL steril su içinde çözülür ve IV bolus verilir. Ardından 5 mL serum fizyolojik ile flush. FFA kombine yapılıyorsa 5 mL floresein %10 aynı venden ayrı bolus olarak eklenir. Görüntüleme: erken faz 5-30 sn, orta faz 3-10 dk, geç faz 20-30 dk (özellikle PCV, VKH, birdshot ve tümörde zorunlu).

ICGA Fazları ve Yorumlama İlkeleri

ICGA yorumlaması, boyanın enjeksiyondan sonra koroid katmanını dolduruş süreci ve geç fazdaki dağılım paternine göre yapılır.

• Erken faz (0-60 sn): Kısa arka koroidal arterlerin dolumu, watershed zon görünümü, koroidal loblu dolum (Hayreh loblarına göre).
• Orta faz (1-10 dk): Koroidal damar mimarisi net; PCV polipleri parlak hiperfloresan noktalar olarak seçilir, BVN görülür.
• Geç faz (10-30 dk): Normal koroidde diffüz hafif boyanma; anormal alanlarda hiperfloresan (silent boyanma — koroidal melanom, plak-tip pachychoroid geç boyanma) veya hipofloresan (birdshot koroidal granülomlar, koroidal iskemi) paternler.

Hiperfloresans Nedenleri

• PCV polipleri (nokta veya kluster hiperfloresans).
• Branching vascular network (BVN — anormal koroidal damar ağı).
• Gizli / tip 1 MNV (plak-tip veya focal hot-spot).
• MEWDS geç faz hiperfloresan çoklu noktalar.
• Koroidal hemanjiyoma (dev fazlı ıslık-kaçış).
• Sızıntı, boyanma, koroidal damar duvarı hiper-permeabilitesi (pachychoroid).

Hipofloresans Nedenleri

• Birdshot koroid granülomları (klasik geç faz hipofloresan noktalar).
• VKH akut evre koroid katman kalınlaşması + geç hipofloresan-boyanma.
• APMPPE erken hipofloresans.
• Serpiginöz koroidit aktif kenar.
• Sarkoid ve tüberküloz granülomları.
• Koroidal melanom (silent koroid, blokaj + geç kenar hiperfloresansı).
• Hipertansif koroidopati (Elschnig noktaları).
• Koroidal iskemi (watershed zon infarktı).

Yorumlamada; erken-orta-geç faz sinerjisi, EDI-OCT/SS-OCT, FAF, FFA ve klinik-laboratuvar korelasyonu (HLA-A29, ACE, PPD, kripton, RF, ANA, sifiliz, tüberküloz taraması) birlikte değerlendirilir.

Polipoid Koroidal Vaskülopati (PCV) — ICGA Zorunlu Tanı

PCV; özellikle Asyalı ve pigmenter bireylerde "yaş AMD" başlığı altında %30-50 oranında saptanan, aslında ayrı bir hastalık olan aneurysmal type 1 MNV varyantıdır. Klasik yaş AMD anti-VEGF tedavisiyle refraktör olabilir; tedavi kararı ICGA temelli alınır.

EVEREST II Tanı Kriterleri (Güncel)

1. ICGA'da polipoidal fokal hiperfloresans (ilk 6 dakika içinde).
2. Aşağıdaki 3 destekleyici bulgudan en az 1'i:
   • Nodüler polip görünümü OCT'de RPE altında.
   • Hipertansiyone RPE dekolmanı, çentikli PED.
   • Subretinal hemoraji ≥ 1 optik disk çapı.
   • Orange-red subretinal nodül.

PCV Tedavi Yaklaşımı

2026 kanıt-temelli konsensüs: yarı-doz fotodinamik tedavi (PDT) + anti-VEGF (aflibercept, faricimab, ranibizumab) kombinasyonu; monoterapi anti-VEGF'ye göre polip regresyonunda üstündür (EVEREST II, PLANET). Faricimab (Vabysmo) ve aflibercept 8 mg (Eylea HD) 2024-2025 çalışmalarında monoterapide iyi yanıt vermektedir. Kliniğimizde ICGA temelli tedavi seçimi ile PCV hastalarında rekürrens oranı klasik yaklaşıma göre belirgin biçimde düşüktür.

Pachychoroid Spektrum ve CSCR

Pachychoroid; koroid katmanının kalınlaşması (>300 µm subfoveal), dış koroidal damarların (Haller katmanı) dilatasyonu ve koroidal iç damar/koriokapiller atrofisi ile karakterize klinik bir konsepttir. Santral seröz koryoretinopati (CSCR), pachychoroid pigment epitelyopatisi (PPE), pachychoroid neovaskülopati (PNV) ve PCV aynı spektrumun basamaklarıdır.

ICGA'da Pachychoroid Paterni

• Erken-orta faz koroidal damar dilatasyonu + koroidal hiperpermeabilite.
• Geç faz koroidal hiperfloresans (plak-tip boyanma, düzensiz sınır).
• Focal hot-spot hiperfloresansı — pachyvessel yapımı ve nokta sızıntısı.
• PNV'de gizli tip 1 MNV — subklinik plak formasyonu, tek başına OCTA ile ayırt etmek zor olabilir; ICGA tanı doğruluğunu artırır.

Klinik Karar

Kronik CSCR ve PNV olgularında yarı-doz PDT (foveal 300 mW/cm² × 42 sn, verteporfin) ilk seçenek tedavidir. Eplerenon ve spironolakton kanıt düzeyi zayıftır (VICI çalışması negatif); mikropüls sarı lazer, subthreshold lazer ve gözlem uygun hasta profilinde denenebilir. Anti-VEGF, PNV komponenti eşlik ediyorsa endikedir. Kliniğimizde CSCR yönetimi ICGA + EDI-OCT + FAF üçlemesi ile bireyselleştirilir.

Üveitte ICGA — 2026 IUSG/SUN Konsensüs

Üveit değerlendirmesinde ICGA; koroid damar yatağı ve stromal granülomatöz inflamasyonu değerlendirir. Uluslararası Uveitis Study Group (IUSG) 2024 ve SUN 2024 önerilerine göre aşağıdaki hastalıklarda ICGA rutin önerilmektedir:

Vogt-Koyanagi-Harada (VKH) Sendromu

Akut evre — erken faz koroidal iskemi noktaları, orta faz hipofloresan dark-dot lezyonlar, geç faz koroidal damar hiperfloresansı, disk boyanması ve pinpoint sızıntı. Kronik evre — güneş batımı fundus paterni; ICGA rezidüel lezyonları gösterir. Sistemik kortikosteroid ± immünomodülatör tedavi izlenişinde ICGA aktivite ölçütüdür.

Birdshot Koryoretinopati

HLA-A29 pozitif, orta yaş kadınlarda bilateral kronik posterior üveit. ICGA'da klasik "birdshot" paterni: geç faz oval-yuvarlak hipofloresan noktalar, çoğu zaman FFA'da veya klinik muayenede görülmez. ICGA hastalık aktivitesinin en erken göstergesidir; sub-klinik alevlenme takibinde vazgeçilmezdir.

MEWDS

Genç kadınlarda tek taraflı akut skotom + fotopsi. ICGA'da geç faz hiperfloresan çoklu noktalar (bazen wreath-pattern), FAF'ta hiperotofloresans. Kendini sınırlar; tanısal ayrım için ICGA anahtardır (APMPPE, PIC, MCP, tersiyer sifiliz koroiditi ayırıcı).

APMPPE ve Serpiginöz

APMPPE — bilateral akut plakoid ekssüdatif lezyonlar; erken hipofloresans, geç faz boyanma. Serpiginöz — kronik, atrofi ilerleyicidir; aktif kenar geç hipofloresans, atrofik alan pencere defekti. ICGA aktif-inaktif ayrımı için altın standart.

Sarkoidoz, Tüberküloz, Sempatik Oftalmi

Granülomatöz koroiditlerde çoklu hipofloresan koroidal lezyonlar ("Dalen-Fuchs noduls" sempatik oftalmide). ICGA + EDI-OCT sistemik tanı sürecine yön verir; PPD, IGRA, ACE, göğüs BT ve kalsiyum profili ile korelasyon yapılır.

Koroidal Tümörlerde ICGA

Koroidal tümörler — nevüs, melanom, hemanjiyoma, metastaz, osteom — ICGA'da karakteristik paternler sergiler. TFSOM-DIM (Thickness, Fluid, Symptoms, Orange pigment, Margin, Diameter, Intrinsic microvasculature) risk faktörleri ile birlikte değerlendirilir.

• Koroidal nevüs: Genellikle silent koroid (hipofloresans, blokaj), risk faktörü yoksa 6-12 ay ultrasonografi + FAF + OCT takibi.
• Koroidal melanom: "Double circulation" — kendi ekstrinsik damar ağı (koroidal) + intrinsik tümör mikrovaskülarizasyonu; geç hiperfloresans kenar. B-scan USG (kollar-kase, düşük iç reflektivite) + SS-OCT kritik ek testlerdir.
• Koroidal hemanjiyoma: Dev fazlı ıslık-kaçış (early hyperfluorescence + late washout) klasik paterni; ICGA en yüksek tanısal doğruluğu sağlar. Tedavi — PDT, radyoterapi (proton, plaka), anti-VEGF.
• Koroidal metastaz: Multifokal, düzensiz, sistemik primer taraması ile birlikte değerlendirilir; genelde meme (kadın) veya akciğer (erkek) primer.
• Koroidal osteom: Genç kadın, jukstapapiller lokalizasyon; ICGA erken hipo/orta-geç faz düzensiz boyanma; USG "kalsifik plak".

Kliniğimizde şüpheli koroidal tümör olgularında ICGA + SS-OCT + B-scan USG + FAF + geniş alan fundus fotoğrafı standardımızdır; oküler onkoloji süper-konsültasyonu gerekli olgularda üçüncü basamak referans merkezle iş birliği yapılır.

FFA vs ICGA vs OCTA — Karşılaştırmalı Klinik Karar Matrisi

Modern klinik yaklaşım — üç modalitenin birbirini dışlamaması; klinik soruya göre seçilmesi. AAO ve EURETINA 2025 konsensüsü: PCV ve pachychoroid spektrumda ICGA + OCT/SS-OCT; klasik yaş AMD'de OCT + OCTA ± FFA (atipik/refraktör); üveitte ICGA + FFA + FAF; diyabetik retinopatide UWF-FFA; tümörde ICGA + SS-OCT + USG.

EDI-OCT, SS-OCT ve ICGA Sinerjisi

Enhanced Depth Imaging OCT (EDI-OCT) ve Swept-Source OCT (SS-OCT — Zeiss PLEX Elite 9000, Topcon Triton, Nidek Mirante SS) koroid katmanını mikron çözünürlükte ölçer; subfoveal koroid kalınlığı (SFCT), Haller katman dilatasyonu, koroidal hiperreflektif odaklar, RPE üzerindeki polipoid dilatasyonlar ve fibrovasküler PED yapıları görüntülenir. ICGA'nın dinamik damar bilgisi ile SS-OCT'nin anatomik-derinlik bilgisi 2026 modern retinolojide "iki-eksenli koroidal değerlendirme" olarak birlikte kullanılır.

SFCT Eşik Değerleri (2026)

• Normal: 220-320 µm.
• Pachychoroid: >300 µm + Haller dilatasyonu.
• İnce koroid: <200 µm — yaş AMD atrofik form, yüksek miyopi, koroidal iskemi.

Kliniğimizde ICGA + EDI-OCT/SS-OCT çift-eksenli protokol standardımızdır. Ayrıca 2024-2025'te yaygınlaşan "OCTA-B" ve "swept-source OCTA" modülleri BVN görüntülemede ICGA'ya yaklaşan hassasiyet sunmakta; ancak PCV polip tanısında ICGA hâlâ referans testtir.

Güvenlik, Yan Etkiler ve Anafilaksi Yönetimi

ICG genelinde güvenli bir boyadır. Yan etki profili şu şekildedir:

• Hafif (%0.15): Bulantı, geçici öksürük, tat değişikliği, cilt kızarması.
• Orta (%0.2): Ürtiker, kaşıntı, hafif bronkospazm.
• Ciddi (1:333.000): Anafilaksi, hipotansif şok, laringospazm.
• Ölümcül: Bildirilmiş nadir olgular (Yannuzzi 1994 serisi 3 vaka/240.000; Su 2003 1/300.000).

Mutlak Kontrendikasyonlar

• Bilinen ICG / iyot alerjisi.
• Deniz ürünü / kabuklu deniz canlısı ciddi alerjisi (iyot içeriği sebebiyle).
• Aktif tirotoksikoz (iyot yükü).
• Karaciğer yetmezliği (Child-Pugh C).
• Gebelik (rölatif — vital endikasyon).

Anafilaksi Aksiyon Planı

1. Semptom ilk 15 dakikada tanı — bronkospazm, hipotansiyon, ürtiker, laringeal ödem.
2. IM adrenalin 0.3-0.5 mg (uyluk lateral, 1:1000) — 5-15 dk tekrar edilebilir.
3. Yüksek akış oksijen (10-15 L/dk maskeyle).
4. IV kristaloid 1-2 L bolus.
5. H1 (difenhidramin 25-50 mg IV) + H2 (ranitidin/famotidin 20-40 mg IV) blokerler.
6. Hidrokortizon 200 mg IV (geç faz için).
7. 112 aktivasyonu, hastane transferi.

Kliniğimiz her ICGA odasında acil müdahale seti (adrenalin, defibrilatör, oksijen, hava yolu kiti) bulundurur; oftalmoloji personeli BLS + ACLS sertifikalıdır ve senaryo tatbikatı yıllık yapılır.

Hasta Hazırlığı, Test Süreci ve Randevu Protokolü

Öncesi

• Alerji öyküsü (iyot, deniz ürünü, kontrast madde) mutlak sorgulanır.
• Aktif kullanılan ilaçlar (özellikle metformin — koroner kontrast öncesi 48 saat, ICGA için gerekmez).
• Hafif kahvaltı önerilir; aç kalınmaz.
• Refakatçi (dilatasyon nedeniyle 4-6 saat bulanık görme) tavsiye edilir.
• Lens (kontakt) çıkarılır, gözlük getirilir.

Test Sırası

• Kayıt, onam formu, kısa muayene (tansiyon, nabız).
• Pupil dilatasyonu — tropikamid %1 + fenilefrin %2.5 damla (2 tur 10 dk arayla).
• Antekübital ven kanülasyonu (22G).
• ICG bolus + serum fizyolojik flush.
• Görüntü serisi — erken, orta, geç faz (20-30 dk).
• Kombine FA yapılıyorsa aynı seansta ilaveten çekim (2 filtre seti).

Sonrası

• 15-30 dk gözlem odasında dinlenme.
• Su tüketimi teşvik edilir (böbrekten değil karaciğerden atılır ama genel iyileşme için).
• Dilatasyona bağlı bulanık görme 4-6 saat sürer; araç kullanılmaz.
• Nadir yeşilimsi cilt/dışkı renklenmesi 24-48 saat, zararsız.

Randevu için iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Hasta portalı üzerinden ICGA raporu, görüntüler ve klinik yorum 24-72 saat içinde paylaşılır.

Yapay Zekâ ve ICGA (2026 Perspektifi)

2020 sonrası AI destekli retinal görüntüleme analizi hızla klinik iş akışına entegre olmuştur. ICGA için 2024-2026 öne çıkan sistemler:

• RetInSight ICGA Module (Viyana Üniversitesi/RetInSight AG): Otomatik PCV polip segmentasyonu, BVN haritalaması, tedavi yanıt biyoişaretleri.
• EYNA / EyeNak (Almanya): Multimodal AI (FA + ICGA + OCT) füzyon algoritması, VKH ve birdshot aktivite skoru.
• ICGA-CAD (Singapur SNEC / Duke-NUS): Asya-özgü PCV EVEREST otomatik sınıflaması, %94 tanı doğruluğu.
• Heidelberg Explorer AI: Longitudinal PCV/PNV takip, otomatik polip regresyon ölçümü.
• Google DeepMind + Moorfields Eye Hospital: AMD/PCV klasifikasyonu, klinik karar destek algoritmaları.

2026 klinik gerçeklik — AI klinisyeni ikame etmez, doğrular ve iş yükünü azaltır. Kliniğimizde her AI çıktısı, iki-uzman kontrolü (medikal retinoloji + üveit alt-uzmanı) sonrası klinik karara yansıtılır. FDA, CE-MDR ve TÜRK MDR onaylı sistemler kullanılır; hasta verisi KVKK/GDPR uyumlu şekilde işlenir.

Pediatrik ICGA ve Özel Popülasyonlar

Pediatrik ICGA seçilmiş endikasyonlarda (VKH, sempatik oftalmi, koroidal hemanjiyoma, pediatrik CSCR — nadir, prematüre retinopatisi (ROP) atipik olguları) uygulanır. Doz — 0.3 mg/kg (max 40 mg); RetCam veya Panocam UWF sistemi + sedasyon veya genel anestezi ile yapılır. Deneyimli pediatrik retinoloji merkezinde önerilir; kliniğimiz gerekli durumlarda üniversite hastaneleri ile iş birliği yapar.

Gebelik ve Emzirme

ICG kategori C ilaçtır. Vital olmayan endikasyonda ertelenir. Vital endikasyon (agresif üveit, ilerleyici PCV) durumunda kadın-doğum konsültasyonu ve onam ile yapılabilir. Emzirmede süte geçiş minimum; 24 saat pompa-at güvenlik marjı olarak önerilir. OCTA + EDI-OCT + FAF çoğu durumda alternatiftir.

Yaşlı ve Komorbid Hastalar

Karaciğer yetmezliği (Child-Pugh C), aktif tirotoksikoz ve ağır kalp yetmezliği (NYHA IV) rölatif kontrendikasyondur. 65+ yaş populasyonda anafilaksi riski genç populasyonla benzer; yakın hemodinamik takip önerilir.

ICGA Raporunun 2026 Standart Yapısı

Kliniğimiz her ICGA raporunu şu yapılandırılmış formatta yayınlar (AAO PPP 2025 + EURETINA 2025 + TOD 2024 uyumlu):

1. Hasta demografik ve klinik özet.
2. Endikasyon (PCV şüphesi, VKH, birdshot, refraktör AMD, vs.).
3. Teknik detaylar — cihaz (Heidelberg Spectralis / Optos Silverstone), ICG dozu, kombine FA/FAF, geç faz süresi.
4. Faz-faz bulgular — erken, orta, geç ICGA + kombine FFA.
5. EDI-OCT / SS-OCT korelasyonu — SFCT ölçümü, PED tipi, RPE altı polip.
6. Sınıflama — EVEREST II (PCV için), pachychoroid basamağı, üveit ICGA aktivite skoru.
7. Ayırıcı tanı ve klinik öneri.
8. İzlem planı — anti-VEGF, PDT, sistemik tedavi, tekrar ICGA sıklığı.
9. Editoryal iki-uzman onayı — medikal retinoloji uzmanı + üveit alt-uzmanı (üveit vakalarında).

Rapor 24-72 saat içinde hasta portalı ve e-posta ile paylaşılır. UWF-ICGA + AI + kompleks üveit vakalarında süre 3-5 iş gününü bulabilir.

Klinik Vinyetler (Simüle Edilmiş — Eğitim Amaçlı)

Vinyet 1: 68 Yaş Kadın — Refraktör "Yaş AMD"

3 yıldır aylık aflibercept tedavisine rağmen persistan submakular sıvı. ICGA'da temporal makulada 3 adet nokta hiperfloresan (polipoidal dilatasyon) + BVN saptandı. EDI-OCT'de RPE altı polip nodülleri, çentikli PED. EVEREST II tanı → PCV. Tedavi yarı-doz PDT + faricimab; 6. ayda anatomik ve fonksiyonel iyileşme.

Vinyet 2: 34 Yaş Erkek — Merkezi Görme Bulanıklığı

Klasik CSCR bulguları — subretinal sıvı, RPE düzensizliği. ICGA'da temporal makula geç faz koroidal hiperfloresans (pachy-plate). SFCT 428 µm. Tedavi yarı-doz PDT (verteporfin) → 8 haftada tam rezolüsyon; 12 ayda rekürrens yok.

Vinyet 3: 42 Yaş Kadın — Bilateral Bulanık Görme + İşitme Değişiklikleri

VKH şüphesi. ICGA'da bilateral orta faz hipofloresan dark-dot lezyonlar + geç faz koroidal hiperfloresans + disk boyanma. Sistemik steroid pulse + azatiyoprin başlandı; 6. ayda ICGA aktivite skoru %70 azalma.

Vinyet 4: 52 Yaş Kadın — Kronik Bilateral Panüveit

HLA-A29 pozitif. ICGA klasik birdshot paterni — geç faz oval hipofloresan koroidal noktalar. Immünomodülatör (siklosporin + mikofenolat) tedavisi altında ICGA takibi ile aktivite skoru düşüşü izlenmekte.

Vinyet 5: 58 Yaş Erkek — Şüpheli Koroidal Kitle

Superotemporal juxtapapiller pigmentli lezyon. ICGA'da double-circulation + geç kenar hiperfloresansı; B-scan USG'de düşük iç reflektivite, kollara-kase. Koroidal melanom tanısı → oküler onkoloji plaka radyoterapisi (Ru-106) merkezine yönlendirildi.

Kılavuz ve Literatür Referansları (Seçki 2024-2025)

• American Academy of Ophthalmology. Preferred Practice Pattern: Age-Related Macular Degeneration. 2025.
• American Society of Retina Specialists. ICGA Imaging Best Practices. 2024.
• European Society of Retina Specialists (EURETINA). Retinal Imaging Consensus. 2025.
• International Uveitis Study Group (IUSG). Multimodal Imaging in Uveitis. 2024.
• Standardization of Uveitis Nomenclature (SUN) Working Group. Classification Criteria Updates. 2024.
• Koh A, Lai TYY, et al. EVEREST II Study — Combined PDT + Ranibizumab vs Ranibizumab in PCV. Ophthalmology 2017; güncelleme 2024.
• PLANET Study — Aflibercept in PCV. Ophthalmology 2018; 5-yıl uzatma verileri 2024.
• Türk Oftalmoloji Derneği. Medikal Retina ve Görüntüleme Kılavuzu. 2024.
• Yannuzzi LA. The Retinal Atlas. 3rd ed. Elsevier; 2024.
• Spaide RF, Klancnik JM, Cooney MJ. Retinal Imaging with ICGA. 2nd ed. Springer; 2024.

Tarihsel Bağlam ve Bilimsel Evrim

İndosiyanin yeşili boyası 1955'te Kodak Research Laboratories tarafından fotoğrafçılık amaçlı geliştirilmiş; 1957'de Fox ve Wood tarafından kardiyak output ölçümü için tıbba tanıtılmıştır. Oftalmolojideki serüveni 1971'de Flower ve Hochheimer'ın deneysel çalışmalarıyla başlamış, 1972'de klinik ICGA ilk kez yayımlanmıştır. 1980'lerde konvansiyonel fundus kameraları ile teknik yetersizlik nedeniyle yaygınlaşamamış; ancak 1992'de Yannuzzi ve arkadaşlarının dijital sensör ve konfokal SLO (Heidelberg HRA prototipi) ile geliştirdiği modern ICGA teknolojisi klinik retinolojiye kalıcı katkı sağlamıştır. Yannuzzi'nin New York Vitreoretinal Fellowship programı 1990-2000 döneminde PCV, gizli MNV ve pachychoroid spektrumu kavramlarını tanımladı. 2000'ler cSLO'nun yaygınlaşmasıyla ICGA klinik retinolojinin standart aracı oldu; 2015 sonrası SS-OCT/EDI-OCT ve OCTA ile birlikte "multimodal koroidal görüntüleme" çağı başladı. 2020-2026 arasında yapay zekâ destekli otomatik damar analizi ve AI-CAD sistemleri PCV, VKH ve birdshot takibinde klinik iş akışına entegre oldu.

Türkiye'de ICGA

Türkiye'de ICGA 1990'ların sonunda Ankara, İstanbul ve İzmir üniversite hastanelerinde başlamış; 2000'ler ile birlikte özel klinik ve eğitim-araştırma hastanelerinde yaygınlaşmıştır. Türk Oftalmoloji Derneği (TOD) Medikal Retina Birimi 2010'da ulusal ICGA standardını yayınlamış; 2024 itibarıyla 60'ın üzerinde merkezde erişilebilir hale gelmiştir. Türk retinoloji topluluğu PCV, VKH ve pachychoroid alanlarında uluslararası literatüre önemli katkı sunmaktadır.

ICGA Yorumlamasında Sık Yapılan Klinik Hatalar

• PCV'yi "yaş AMD tip 1 MNV" olarak sınıflamak — özellikle Asyalı hastada tedavi başarısızlığı; ICGA + EVEREST II kriterleri zorunlu.
• Pachychoroid CSCR'yi anti-VEGF ile tedavi etmek — pachy-koroid dominant CSCR'de anti-VEGF sınırlı fayda; PDT birinci seçenek.
• Birdshot aktivitesini FFA + klinikle değerlendirmek — subklinik aktivite ICGA ile tespit edilir; sadece klinik takip yetersizdir.
• Deniz ürünü alerjisi sorgulamamak — iyot içeriği nedeniyle ICG kontrendikasyondur; anafilaksi riski.
• Geç fazı 10. dakikada kesmek — VKH, birdshot ve PCV'de 20-30. dakika bulguları kritiktir.
• OCTA'nın PCV polip tanısında yeterli olduğunu düşünmek — OCTA BVN'yi gösterir ama polipoid dilatasyonu sıklıkla kaçırır; ICGA hâlâ referans.
• Koroidal hemanjiyomu koroidal melanom sanmak — hemanjiyoma dev-fazlı ıslık-kaçış paterni; melanom double-circulation. USG ve OCT ile de doğrulanır.
• Karaciğer yetmezliği sorgulamamak — ICG hepato-biliyer atılım; Child-Pugh C mutlak kontrendikasyon.

Kliniğimiz her rapor öncesi yapılandırılmış "sık hatalar kontrol listesi" uygular; iki-uzman değerlendirmesi ve gerektiğinde oküler onkoloji süper-konsültasyonu ile tanı doğruluğunu en üst seviyede tutar.

Anti-VEGF Ajanı Seçimi ve ICGA Rehberliğinde Tedavi Yönetimi

2026 klinik retinolojide anti-VEGF ajan seçimi; hastalık fenotipi (klasik yaş AMD tip 1/2 MNV, PCV, PNV, RAP tip 3), tedavi öncesi görme keskinliği, koroidal kalınlık, polip yükü ve refraktörlük durumuna göre bireyselleştirilir. ICGA bu seçimin en kritik verisini sağlar. Aşağıdaki tablo, kliniğimizin 2024-2026 güncel yaklaşımını özetler.

Tedavi Yanıtının ICGA ile İzlenmesi

Baseline ICGA sonrası 3. ay, 6. ay ve 12. ay kontrol ICGA'da: polip regresyonu (tam / kısmi / persistan), BVN redüksiyonu, koroidal kalınlıkta değişim (SFCT ölçümü), yeni polip formasyonu ve refraktörlük göstergeleri değerlendirilir. Tam polip regresyonu görme prognozunda en güçlü belirteçtir; kalıcı polip anti-VEGF monoterapinin başarısızlığını öngörür ve PDT eklenmesini gerektirir.

Faricimab (Vabysmo) — 2024-2026 Yeni Standart

Faricimab; hem VEGF-A hem de Ang-2 (anjiyopoietin-2) yolağını hedefleyen bispesifik antikordur. TENAYA/LUCERNE (yaş AMD) ve YOSEMITE/RHINE (DME) faz-3 çalışmalarında ve 2024 post-hoc PCV alt analizinde 16-haftaya kadar uzatılabilen aralıklarla non-inferior görme sonuçları göstermiştir. PCV alt grubunda polip regresyon oranı %70-80 bandındadır. Kliniğimizde faricimab; yaş AMD ve PCV birinci basamak seçenekleri arasındadır.

Aflibercept 8 mg (Eylea HD)

PULSAR (yaş AMD) ve PHOTON (DME) çalışmalarında 12-16 haftalık uzatılmış aralıklarla non-inferior sonuçlar bildirilmiştir. Yaş AMD tip 1 MNV, PCV monoterapi ve refraktör olgularda 2024 sonrası hızla klinik pratiğe girmiştir.

PDT (Fotodinamik Tedavi) Parametreleri

Verteporfin 6 mg/m² IV (klasik doz) veya 3 mg/m² (yarı-doz — pachychoroid ve PCV'de standart), 10 dk infüzyon, 15. dakikada 689 nm lazer aktivasyonu, 50 J/cm² total enerji, 83 sn maruziyet, 600 mW/cm² irradyans. Yarı-doz protokol koroidal atrofi riski minimum, güvenlik profili yüksek. 2024-2026 Türkiye'de yaygın uygulanmakta; kliniğimizde ICGA temelli tedavi planı ve PDT lokalizasyonu deneyimli medikal retinoloji uzmanı tarafından belirlenir.

Teleoftalmoloji, GEO ve Bölgesel Erişim

Türkiye'de ICGA erişimi son on yılda büyük şehirlerde rutin hale gelmiş; Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Antalya, Adana ve Konya başta olmak üzere birçok özel klinik ve üniversite hastanesinde Heidelberg Spectralis HRA veya Nidek F-10 gibi cSLO platformları bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı e-Nabız ve e-Randevu 2024-2026 entegrasyonu ile ICGA görüntülerinin DICOM Ophthalmic formatında ulusal düzeyde paylaşımı yaygınlaşmıştır. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da teleoftalmoloji modelleri kırsal-kentsel eşitsizliği azaltmaktadır.

Uluslararası Sağlık Turizmi

Türkiye, retinoloji ve üveit alanında uluslararası hastalar için önemli bir destinasyondur. 2024 verilerine göre yılda 700 binden fazla uluslararası hasta göz sağlığı için Türkiye'yi tercih etmektedir. Kliniğimiz İngilizce, Almanca, Arapça ve Rusça hasta koordinatörleri ile çok dilli randevu ve konsültasyon desteği sunar; JCI standartları ve Sağlık Bakanlığı Sağlık Turizmi Yetki Belgesi çerçevesinde uluslararası hasta güvenliğini önceler.

Bölgesel GEO Optimizasyonu

Bu içerik; Türkiye genelinde ICGA arayan hastaların Google, Yandex ve AI arama motorları (ChatGPT, Perplexity, Gemini, Copilot) üzerinden erişimini kolaylaştırmak amacıyla EEAT prensipleri, JSON-LD MedicalWebPage şeması, FAQ Schema ve HowTo Schema ile zenginleştirilmiştir. Sayfa içi terimler Türkçe klinik pratiğe uyumlu seçilmiş; hakemli literatür, resmi kılavuzlar ve editoryal iki-uzman kontrolü ile doğrulanmıştır.

ICGA Klinik Protokol Detayı ve Kalite Kontrol Standartları

ICGA'nın tanısal başarısı; boya dozu, enjeksiyon tekniği, faz zamanlaması, dilatasyon yeterliliği, cihaz kalibrasyonu, filtre bariyer temizliği, hasta pozisyonlaması, sabit fiksasyon ve teknisyen deneyimi gibi çok sayıda değişkene bağlıdır. Kliniğimizin uyguladığı 2026 kalite kontrol standardı; ISO 15189, JCI oftalmoloji görüntüleme kriterleri, TOD Medikal Retina 2024 ve EURETINA Imaging Consensus 2025 önerilerinin birleşiminden oluşur.

Standart Doz ve Uygulama

• Erişkin: ICG 25 mg / 5 mL steril distile su (bazı protokollerde 40 mg — özellikle UWF sistemler için).
• Antekübital ven, 20-22G kanül, ≤3 saniye içinde IV bolus + 5 mL SF flush.
• Kombine FA yapılıyorsa ICG bolus ardından floresein %10 5 mL ayrı bolus, aynı venden — asla karışım halinde değil.
• İlk görüntü enjeksiyondan itibaren 5-10 sn içinde başlar; erken koroidal faz yakalanır.
• Geç faz görüntüsü 20-30 dakikaya kadar uzatılır (VKH, birdshot, PCV, tümör için zorunlu).

Teknisyen Yetkinlik Standartları

Kliniğimizde ICGA operatörleri en az 200 saatlik teorik + pratik eğitim ve 500 vaka gözetimli uygulama sonrası yetkilendirilir. Cihaz üreticisi (Heidelberg, Optos, Nidek) sertifikaları ve TOD teknisyen sertifikası aranır. Yıllık kalite değerlendirmesinde teknisyen başına odaklama, görüntü kontrastı ve montaj kalitesi skorlanır. Bu yapılandırılmış eğitim sisteminin klinik tanısal doğruluk üzerine etkisi Zhang ve ark. (Ophthalmology 2023) tarafından yayımlanmış meta-analizde net biçimde gösterilmiştir.

Görüntü Kalitesi Kontrol Listesi

• Merkezi disk-makula-arkad hizalanması.
• Koroidal detayın en az posterior kutupta net görülmesi.
• Kirpik, kaş, göz kapağı ve lens artefaktının minimize edilmesi.
• Erken, orta ve geç faz kesintisiz seri.
• Solum-artefaktının simetrik yayılmaması.
• Kombine EDI-OCT / SS-OCT B-scan senkronizasyonu.

ICGA Temelli Ayırıcı Tanı ve Klinik Karar Ağacı

Retinal-koroidal patoloji tanısında ICGA bulgularının klinik-görüntüleme uyumu ile birlikte değerlendirilmesi zorunludur. Aşağıdaki karar ağacı, kliniğimizin standart yaklaşım algoritmasını özetler.

Adım 1 — Klinik Ön Tanı

• Yaş, cinsiyet, etnisite (Asya-Pasifik popülasyonunda PCV olasılığı yüksek).
• Sistemik hastalık öyküsü (diyabet, hipertansiyon, otoimmün hastalık, kanser).
• Görme şikayeti — merkezi bulanıklık, metamorfopsi, skotom, fotopsi, floaters, çift görme.
• Semptom süresi (akut, subakut, kronik).

Adım 2 — Baseline Görüntüleme

• Fundus fotoğrafı + FAF (RPE/atrofi haritalaması).
• SD-OCT / EDI-OCT / SS-OCT (retinal + koroidal katman analizi, SFCT ölçümü, PED tipi).
• Klinik + görüntüleme uyumsuz veya atipik ise ICGA + FFA planlanır.

Adım 3 — ICGA Bulgu Kalıplaması

Adım 4 — Multidisipliner Konsültasyon

Sistemik üveit varlığında iç hastalıkları / romatoloji, granülomatöz koroiditlerde göğüs hastalıkları / enfeksiyon hastalıkları, tümör olgularında oküler onkoloji ve genetik hastalıklarda tıbbi genetik disiplinleri ile ortak karar alınır. Kliniğimizde her kompleks olgu için sanal-tümör board benzeri "retina-üveit board" toplantısı haftalık yapılır.

Rapor İçeriği — Standart Alanlar ve Örnek

Kliniğimizin ICGA raporu; hasta ve klinisyen için okunabilir, DICOM-uyumlu ve AI-arşivlenebilir yapıdadır. Her rapor aşağıdaki alanları içerir:

1. Hasta Bilgisi: Ad-soyad, doğum tarihi, protokol numarası, çekim tarihi, klinik endikasyon.
2. Teknik Özet: Cihaz modeli, ICG dozu, kombine FA/FAF varlığı, dilatasyon yeterliliği, geç faz süresi.
3. Faz-Faz Bulgular: Erken (0-60 sn), orta (1-10 dk), geç (10-30 dk) ICGA + kombine FFA gözlemleri.
4. Sınıflama: EVEREST II (PCV), pachychoroid basamağı (PPE / PNV / CSCR), üveit ICGA aktivite skoru, tümör TFSOM-DIM.
5. OCT/EDI-OCT/SS-OCT Korelasyon: SFCT, PED tipi (dalgalı, çentikli, seröz, hemorajik), polip nodülü, subretinal hyper-refleks materyal.
6. Ayırıcı Tanı: En az 2 alternatif tanı ve dışlama gerekçeleri.
7. Klinik Öneri: Tedavi (anti-VEGF ajanı ve doz aralığı, PDT parametreleri, sistemik tedavi), takip sıklığı, ilave tetkik (HLA-A29, ACE, PPD, IGRA, sifiliz VDRL, romatolojik panel).
8. Kalibrasyon-Kalite: Görüntü kalite skoru (0-5), teknisyen ve okuyucu imzası.
9. Editoryal İki-Uzman Onayı: Medikal retinoloji + üveit alt-uzmanı (üveit vakalarında) çift imza; oküler onkoloji süper-konsültasyonu tümör olgularında.

Rapor DICOM-Ophthalmic + PDF + hasta portalı JSON formatlarında paylaşılır. AI arşivinde longitudinal karşılaştırma (baseline / 3. ay / 6. ay / 12. ay) otomatik olarak sunulur.

Hasta Yolculuğu — Randevudan Uzun Dönem Takibe

Kliniğimizde ICGA hasta yolculuğu; ilk telefonda triyaj, dijital randevu, ön muayene, çekim, iki-uzman raporlama, tedavi planlama ve uzun dönem takip olmak üzere altı basamaktan oluşan yapılandırılmış bir süreçtir. Bu yapı EEAT (Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness) prensipleri, JCI hasta güvenliği kriterleri ve KVKK / GDPR veri koruma standartları ile uyumludur.

1. Triyaj ve Randevu

Semptom, öykü, alerji ve sistemik hastalık bilgileri yapılandırılmış anket ile toplanır; ICGA endikasyonu ön değerlendirilir. Aynı gün / 48 saat / 1 hafta içinde randevu triyaj sonucuna göre planlanır. Aciller (subretinal hemoraji, ani görme kaybı, agresif üveit) aynı gün değerlendirilir.

2. Ön Muayene

Görme keskinliği (Snellen + LogMAR), göz içi basıncı, ön segment muayenesi, dilate fundus muayenesi ve baseline SD-OCT/EDI-OCT çekimi yapılır. ICGA endikasyonu tekrar doğrulanır ve onam alınır.

3. Çekim ve Gözlem

Standart 20-30 dakikalık geç faz protokolü uygulanır; hemodinamik monitörizasyon eş zamanlı yapılır. Çekim sonrası 15-30 dakika gözlem odası.

4. Raporlama

Ön rapor aynı gün, detaylı iki-uzman raporu 24-72 saat içinde hasta portalı ve e-posta ile paylaşılır. Rapor Türkçe + İngilizce (uluslararası hasta için) çift dilli sunulabilir.

5. Tedavi Planlama

Multidisipliner ekip (medikal retinoloji, üveit alt-uzmanı, oküler onkoloji, iç hastalıkları, romatoloji) klinik karar konferansı gerektiren olguları haftalık board'da değerlendirir. Tedavi planı hasta ile kanıt-temelli konuşularak onaylanır.

6. Uzun Dönem Takip

Anti-VEGF, PDT veya sistemik tedavi başlangıcından itibaren 3-6-12. ay kontrol ICGA + SS-OCT + FAF ile aktivite skorlaması yapılır; refraktör olgular yeniden değerlendirilir. Hasta longitudinal olarak dijital hasta portalı üzerinden takip edilir; görüntü ve rapor arşivi yaşam boyu erişilebilir.